Dikkat eksikliği bozukluklarının genetik riski beyin koordinasyonunu etkiler mi?

Sürdürülü dikkati koruma ve dürtüleri kontrol etme zorlukları, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu gibi rahatsızlıkları olan kişilerde sık görülen özelliklerdir. Bu zorluklar, genellikle bir göreve odaklanırken dikkat dağıtıcıları görmezden gelmeyi sağlayan beyin mekanizmalarındaki bozulmaları yansıtır. Yeni bir araştırma, bu mekanizmaların genetik faktörlerden etkilenebileceğini ortaya koyarak, bu bozuklukların kökenini anlamak için yeni bir yol sunuyor.

Bilim insanları, ön orta teta beyin aktivitesi olarak adlandırılan spesifik bir beyin aktivitesine odaklandı. Bu aktivite, kafa derisine yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla gözlemlenebilir ve beyin dalgalarının saniyede 4 ila 8 kez salınım göstermesiyle kendini belli eder. Bilişsel kontrol süreçlerinin koordinasyonunda, örneğin bir görevin gerekliliklerine göre davranışı ayarlama yeteneğinde kritik bir rol oynar. Dikkat eksikliği olan kişilerde, bu teta aktivitesi genellikle düzensizlikler gösterir, özellikle de bu dalgaların zamanlamasında bir denemeden diğerine artan bir değişkenlik görülür.

Çalışma, bu bozukluklarla ilişkili genetik riskin, bu beyin aktivitesindeki değişkenlikleri tahmin edip edemeyeceğini inceledi. Bunun için araştırmacılar, her katılımcının DNA’sından hesaplanan ve dikkat eksikliği belirtilerine genetik yatkınlığı yansıtan bir skor kullandı. Sonuçlar, bu genetik skoru, teta dalgalarının düzenliliğindeki değişkenliğin bir kısmını açıkladığını gösteriyor; bu da genlerin, beynin kontrol sinyallerini senkronize etme yeteneğini doğrudan etkilediğini düşündürüyor.

Bu keşif, kullanılan ölçümlerin istikrarıyla da destekleniyor. Gerçekten de, teta dalgalarının düzenliliği, tekrarlanan testlerde çok güvenilir çıkmıştır; bu da bu beyin aktivitesinin sağlam ve tutarlı bir gösterge olduğunu doğrulamaktadır. Bununla birlikte, otizm gibi diğer gelişimsel bozukluklarla ilişkili genetik riskin, bu beyin aktivitesi üzerinde aynı etkiye sahip olmadığı görülmektedir.

Bu sonuçlar, genetik ve beyin işlevleri arasındaki bağlantılar hakkında yeni bir ışık tutuyor. Bazı bozukluklarda gözlemlenen bilişsel kontrol zorluklarının, beyin sinyallerinin zamanlamasını etkileyen genetik varyasyonlarla kısmen açıklanabileceğini öne sürüyor. Bu yaklaşım, altta yatan mekanizmaları daha iyi anlamanın yolunu açıyor ve uzun vadede daha hedefe yönelik müdahale stratejilerine katkıda bulunabilir.

Sources du média

Document de référence

DOI : https://doi.org/10.1038/s41398-026-03938-2

Titre : ADHD polygenic risk predicts neural signatures of cognitive control: Evidence from midfrontal theta dynamics

Revue : Translational Psychiatry

Éditeur : Springer Science and Business Media LLC

Auteurs : Ümit Aydin; Ziye Wang; Máté Gyurkovics; Amy Tong; Grace Cullen; Sumayyah Ahmed; Jason Palmer; Gráinne McLoughlin