मानसिक विकारांना सामान्य जैविक प्रक्रिया आहेत का?
मेधाविकार, स्किझोफ्रेनिया, अल्झायमर रोग किंवा एपिलेप्सी सारख्या मेंदूच्या आजारांचे आनुवंशिक स्त्रोत गुंतागुंतीचे आहेत. आतापर्यंत, शास्त्रज्ञांनी या विकारांशी संबंधित, सामान्य आणि दुर्मिळ अशा दोन्ही प्रकारच्या आनुवंशिक बदलांचे शोध लावले आहेत. तरीही, या दोन्ही प्रकारच्या बदलांद्वारे प्रभावित होणाऱ्या सामान्य जैविक प्रक्रियांचे समजणे अद्याप अपुरे होते.
नवीन दृष्टिकोनाने मेंदूच्या ९३३ मृतदेह नमुन्यांमध्ये जीन अभिव्यक्तीच्या विश्लेषणाद्वारे या प्रक्रियांचे स्पष्टीकरण केले. संशोधकांनी आढळले की, सामान्य आणि दुर्मिळ आनुवंशिक बदलांवरील अभ्यासांमध्ये जोखमीच्या जीनच्या संचांमध्ये अनेकदा वेगळेपणा असला तरी, जोखमीच्या जीनसोबत समन्वितपणे अभिव्यक्त होणारे जीन महत्त्वपूर्ण प्रमाणात एकरूप आहेत. हे एकत्रित जीन, सामान्य आणि दुर्मिळ दोन्ही प्रकारच्या आनुवंशिक बदलांमध्ये आजारांचे वारशाने होण्याच्या प्रक्रियेत महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात.
या अभ्यासात असेही दिसून आले की या जीनमध्ये महत्त्वाच्या वैशिष्ट्यांची सामायिकता आहे: ते परिवर्तनांना अधिक संवेदनशील असतात आणि त्यांना अधिक वेळा उपलब्ध औषधांद्वारे लक्ष्य केले जाते. हे सुचवते की ते नवीन उपचार पद्धतींच्या विकासात महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतात. शिवाय, ते मेंदूतील महत्त्वाच्या जैविक प्रक्रियांमध्ये, जसे की न्यूरॉनमधील संवाद किंवा प्रतिकारशक्ती प्रतिसाद, गुंतलेले असतात, ज्यांचा अनेक मानसिक विकारांमध्ये व्यत्यय येतो.
शेवटी, या संशोधनाने मेंदूतील विशिष्ट पेशी प्रकार, जसे की अॅस्ट्रोसाइट्स आणि ग्लुटामेटर्जिक न्यूरॉन, विशेषतः प्रभावित झाल्याचे दिसून आले. हे परिणाम मेंदूच्या आजारांच्या मूलभूत प्रक्रियांचे चांगले समजण्यासाठी मार्गदर्शन करतात आणि नवीन औषध लक्ष्यांची ओळख करण्यात मदत करू शकतात.
Sources du média
Document de référence
DOI : https://doi.org/10.1038/s41380-026-03571-x
Titre : Convergent coexpression reveals shared biological mechanisms underlying common and rare variant risk in six neuropsychiatric disorders
Revue : Molecular Psychiatry
Éditeur : Springer Science and Business Media LLC
Auteurs : Hanna Abe; Calwing Liao; Lide Han; Theodore Morley; Michael E. Talkowski; Kristen J. Brennand; Douglas M. Ruderfer