ናይሮዲግነራቲቭ ሕማማት ከፍተኛ ትርፍን ተራብርቦ ብምርጋን ሓለውት እዩ።

ናይሮዲግነራቲቭ ሕማማት ከም አልዛርማር፡ ፓርኪንሶን እና ኣሜዮትሮፍክ ሳንትራል ላተራል ሓደጋታት ሕማማት ሓደጋታት ሰባት ምሉጥ እዩ። እዚሓ ሕማማት ብምንጭቃን እና ብዘይን ኣይርግድን ኣይኮንን ሓለውት እዩ። እዚሓ ሕማማት ኣብ ሓደጋታት ምንጭቃን፡ ሓደጋታት ምንጭቃን ማይቶንድሪያ፡ ኣጋጣሚ ፕሮቲን፡ ሓደጋታት ሳይቶስክለት፡ ሓደጋታት ሲናፕትክ እና እንፍላም ሓደጋታት እዩ።

ኣብ ሕማም አልዛርማር፡ ኣጋጣሚ ፕሮቲን ቤታ-ኣሚሎይድ ኣብ መንጎ ኣጋጣሚ ይጸንብር፡ እዚ ኣጋጣሚ ኣብ መንጎ ነይሮንን ሓለት ይገርግር። እዚ ኣጋጣሚ ኣብ መንጎ ማይክሮግሊያ እና ኣስትሮግሊያ ኣብ ሓደጋ እዩ፡ እዚ ኣብ ነገር ኣውልዑል እዩ። እዚ ሓለት ኣብ ሓደጋ ሲናፕትክ ኣይብጽሕን እዩ፡ እና ኣብ ሓደጋ ፕሮቲን ታው ኣይጸንብርን እዩ። ኣብ ሓደጋት፡ እዚ ሓለት ኣብ ሓደጋ ማማርያ እና ሓደጋታት ኮግኒትን ኣይገርግርን እዩ።

ሕማም ፓርኪንሶን ብምርጋን፡ ብምቁራር፡ እና ብሓደጋታት ኣብ ምንጭቃን እዩ ይገልጽ። እዚ ሕማም ብኣብርሃ ነይሮንን ዶፕላም ኣብ ኣንፈት እዩ ይገርግር። ኣጋጣሚ ፕሮቲን ኣልፋ-ስንኩሊን ኣብ መንጎ ላውይ እዩ ይጸንብር፡ እዚ ኣጋጣሚ ኣብ ሓደጋ ዶፕላም እና ሓደጋታት ነይሮን ኣይገርግርን እዩ። ምውታት ጂን፡ ከም ኣብ PINK1 እና Parkin እዩ፡ ኣብ ሓደጋ ማይቶንድሪያ ኣይገርግርን እዩ።

ሕማም ኣሜዮትሮፍክ ላተራል ሓደጋታት ነይሮን ኣብ ሓደጋ እዩ ይገርግር። እዚ ሕማም ብኣጋጣሚ ፕሮቲንን ከም SOD1 እና TDP-43 እዩ፡ ኣብ ሓደጋ ማይቶንድሪያ እና ኣብ ሓደጋታት ኣውልዑል ኣይገርግርን እዩ። እና ኣብ ግሉታሜት፡ ኣብ ሓደጋ ነይሮን እዩ ይገርግር፡ እዚ ኣብ NMDA እና AMPA ሓደጋታት እዩ ይገርግር። እዚ ሓለት ኣብ ኣብርሃ ካልሲየም እዩ ይገርግር፡ እዚ ኣብ ሓደጋ ማይቶንድሪያ እና ኣብ ሓደጋታት ነይሮን ኣይገርግርን እዩ።

ኣብ ሕጂ ኣገልግሎት እዚ ሕማማት፡ ኣብ ሓደጋታት ሓለት እዩ ይገርግር። ኣብ ሕማም አልዛርማር፡ ኣንብብትሮን ኣሰትሮንኖሊን ከም ጋላንታሚን እዩ፡ ኣብ ሓደጋ ኣሰትሊንኖሊን እዩ ይገርግር። ኣንታጐንስትን ኣብ NMDA ሓደጋታት፡ ከም ሜሜንትን እዩ፡ ኣብ ሓደጋ ካልሲየም እዩ ይገርግር። ኣብ ሕማም ፓርኪንሶን፡ L-DOPA ኣብ ሓደጋ ዶፕላም እዩ ይገርግር፡ እና ኣገልግሎታት ዶፕላም እዩ ይገርግር። ኣብ ሕማም ኣሜዮትሮፍክ ላተራል፡ ሪሉዞል ኣብ ሓደጋ ግሉታሜት እዩ ይገርግር።

ኣብ ሓደጋታት ሓድሽት እዩ ይገርግር። ኣንቲቦዲ ትራፍ ኣብ ኣጋጣሚ ፕሮቲንን እዩ ይገርግር። ኣንቲቦዲን ከም ለካነማብ እና ኣድኩናማብ እዩ፡ ኣብ ሓደጋ ፕሮቲን ቤታ-ኣሚሎይድ እዩ ይገርግር። ኣብ ሕማም ፓርኪንሶን፡ ኣንቲቦዲን ኣብ ኣልፋ-ስንኩሊን እዩ ይገርግር፡ ከም ፕራስንነማብ እዩ።

ግንባር ጂን ኣብ ሓደጋታት ምንጭቃን እዩ ይገርግር። ቫክትሮን ቫይራል ኣብ ሓደጋ ጂን ትራፍ እዩ ይገርግር። ጂንን ከም NGF እና BDNF እዩ፡ ኣብ ሓደጋ ነይሮንን እና ኣብ ሓደጋታት ኣገልግሎት እዩ ይገርግር። ኣብ ሕማም ኣሜዮትሮፍክ ላተራል፡ ትክኒክን ጂን ሲልንስንግ ኣብ SOD1 እና C9ORF72 እዩ ይገርግር።

ኣብ ሓደጋታት ሓድሽት እዩ ይገርግር። ጋላንታሚን ኣብ ኣብርሃት እዩ ኣለዎ፡ ኣብ ሓደጋ አልዛርማር እዩ ይገርግር። ካርኩማ እና ሲሊማሪን ኣብ ሓደጋታት ኣንፍላም እና ኣንቲኣክሲዳንት እዩ ይገርግር። ሙኩና ፕሩሪኤንስ ኣብ L-DOPA እዩ ኣለዎ፡ ኣብ ሓደጋ ፓርኪንሶን እና ኣብ ሓደጋታት ኣውልዑል እዩ ይገርግር። ናይኣት ቪትላምን B3 እና ናይኣት ንያሲን ኣብ ሓደጋ ዶፕላም እና ኣብ ሓደጋታት ንውሃት እዩ ይገርግር።

ኣብ ሓደጋታት ናንዮትክንሎጅዊ እዩ ይገርግር። ናንዮፕርትክልን ኣብ ሓደጋ ኣውርግን እና ኣብ ሓደጋ ሓድሽት እዩ ይገርግር። ኣብ ሓደጋ ሓድሽት ማይቶንድሪያ፡ እዚ ኣብ ሓደጋ ነይሮን እዩ ይገርግር። ኣብ ሓደጋታት ኣውልዑል እና ኣብ ሓደጋታት ኣውርግን እዩ ይገርግር። ኣብ ሕማም አልዛርማር እና ፓርኪንሶን፡ ናንዮፕርትክልን ኣብ ሓደጋ ግሉታሜት እና ኣብ ሓደጋታት ኣውልዑል እዩ ይገርግር።

ኣብ ሓደጋታት ሓድሽት እዩ ይገርግር። ኣብ ሓደጋታት ሓድሽት ሓለት እዩ ይገርግር፡ ኣብ ሓደጋ ኣሜብሮክሶል እዩ ይገርግር። እዚ ኣብ ሓደጋታት ሓድሽት እና ኣብ ሓደጋታት ኣገልግሎት እዩ ይገርግር።

ኣብ ሓደጋታት ሓድሽት እዩ ይገርግር። ኣብ ሓደጋታት ስትምዩለሽን እና ኣብ ሓደጋታት ኣውርግን እዩ ይገርግር። ኣብ ሓደጋታት ኣርትእፈይሻል ኢንተሊጄንስ እና ኣብ ሓደጋታት ባይዮማርክሮን እዩ ይገርግር።

Sources du média

Document de référence

DOI : https://doi.org/10.1186/s13064-026-00279-0

Titre : Advances in neurotherapeutics for neurodegeneration

Revue : Discover Neuroscience

Éditeur : Springer Science and Business Media LLC

Auteurs : Daksh Kapur; Deeti Vashisht; Taru Singh